Słuchanie jest jedną z najważniejszych, a często zaniedbywanych umiejętności w nauce języka obcego. Dzięki nauce słuchania jesteśmy w stanie komunikować się z innymi użytkownikami języka oraz szybciej reagować w rozmowach. W tym artykule pokażę Ci co tak naprawdę sprawia, że nie rozumiemy ze słuchu oraz jak sobie z tym radzić.
Dlaczego słuchanie sprawia trudności?
Po pierwsze, szybkie tempo mówienia. Native speakerzy często mówią dużo szybciej lub bardziej niedbale niż osoby uczące się danego języka. Używają skrótów i zlepek wyrazowych, przez co wypowiedzi brzmią bardziej naturalnie, jednak są trudniejsze w odbiorze dla non-native’a, np.:
- a lot of → a lotta
I drink a lot of coffee. → I drink a lotta coffee.
- tell him → tell ’im
Tell him I’m busy. → Tell ’im I’m busy.
- going to → gonna
I’m going to call you later. → I’m gonna call you later.
Po drugie, akcent i wymowa. Angielski ma wiele odmian (np. brytyjską, amerykańską, australijską, irlandzką, szkocką etc.), więc często mając nawet wysoki poziom językowy, możemy mieć trudności z rozumieniem kogoś z bardzo wyraźnym akcentem, lecz jest to coś, na co narzekają też sami native speakerzy 😉
Problemem może być również wychwytywanie pojedynczych słów, ze względu na używanie przez nativów tzw. connected speech. Jest to sposób w jaki dźwięki w naturalnym języku mówionym łączą się, skracają lub zmieniają między słowami, przez co angielski brzmi inaczej niż w zapisie. W naturalnej wymowie angielskiej słowa nie są wymawiane osobno, ale łączą się w płynne ciągi dźwięków, np. pick it up brzmi bardziej jak jedno słowo niż trzy oddzielne wyrazy, ponieważ ostatni dźwięk jednego słowa łączy się z początkiem kolejnego. Zerknij na przykłady:
- turn off → tur‿noff
(spółgłoska n przechodzi płynnie do następnego słowa) - an apple → an‿apple
(dźwięki łączą się tak, że słowa brzmią jak jedna całość) - go out → go‿out
- (samogłoska na końcu go łączy się z początkiem out)
Jak ćwiczyć słuchanie:
- Słuchaj aktywnie, zaplanuj czas w którym możesz świadomie skupić się na materiale, analizując jego treść i znaczenie. Staraj się wyłapywać nowe słówka, rób notatki i sprawdzaj niezrozumiałe fragmenty. Dla kontrastu słuchanie pasywne to kontakt z językiem bez większego zaangażowania, np. słuchanie angielskiego w tle podczas innych czynności; pomaga oswoić się z brzmieniem języka, ale daje mniejsze efekty niż aktywna nauka.
- Otaczaj się autentycznym językiem: wykorzystaj piosenki ulubionego artysty, np z Lyrics training, nagrania podcastów, filmy czy seriale. Wybierz materiał dostosowany do Twojego poziomu i zainteresowań. Jeśli Twoją pasją jest sport, znajdź podcast, który porusza ten temat w języku, którego się uczysz. Lubisz reality show? Włącz sobie Love is blind, ale edycję UK i zastąp lektora napisami lub oglądaj w oryginale. Dzięki tym zabiegom nauka staje się narzędziem do poznawania świata, a nie celem samym w sobie, a Ty uczysz się realnych zwrotów, używanych na co dzień z angażujących treści.
- Gdy już wybierzesz materiał, przesłuchaj pierwszy raz bez napisów, dla wyłapania kontekstu i głównego wątku. Za drugim razem włącz napisy, jeśli potrzebujesz, staraj się skupić na treści. Z kolejnym słuchaniem polecam ćwiczenie shadowing, gdzie powtarzasz treść za lektorem naśladując jego wymowę, intonację i melodię zdania. Takie ćwiczenia wykonuj koniecznie na głos, powtarzanie tylko w Twojej głowie nic nie da.
- Ucz się wymowy, szczególnie tych dźwięków, których nie ma w języku polskim.. Z własnego doświadczenia mogę powiedzieć, że zajęcia fonetyki pozwoliły mi lepiej rozróżniać dźwięki, a co za tym idzie łatwiej rozumieć ze słuchu. Jeśli słyszysz różnicę np. pomiędzy sleep a slip, czy bed a bad, to również łatwiej będzie Ci rozpoznać słowa wypowiadane przez Twojego rozmówcę.
- Zaufaj kontekstowi. Nie musisz rozumieć absolutnie wszystkiego i to jest normalne. Zamiast zatrzymywać nagranie przy każdym nieznanym słowie, postaraj się najpierw zrozumieć ogólny sens wypowiedzi. Często znaczenie pojedynczego słowa można łatwo wywnioskować z tego, co zostało powiedziane wcześniej lub później. Takie podejście pozwala również przyzwyczaić się do naturalnego tempa mówienia i uniknąć frustracji podczas słuchania.
- Pracuj z transkrypcją nagrania. Często mózg łączy to, co słyszy z tym, co widzi, dlatego po pierwszym samodzielnym przesłuchaniu, wykorzystaj tekst nagrania .Sprawdź, których słów lub fragmentów nie udało Ci się wychwycić. Zwróć uwagę na nowe wyrażenia, sposób wymowy i łączenie słów, a potem odsłuchaj nagranie jeszcze raz, tym razem, mając już przed oczami tekst. Na koniec spróbuj ponownie posłuchać bez transkrypcji i sprawdzić, czy rozumiesz więcej.
