Błędy w użyciu języka obcego zdarzają się każdemu niezależnie od poziomu zaawansowania. Niektóre z nich potrafią zmienić sens wypowiedzi, osłabić jej profesjonalny wydźwięk, a czasem nawet wywołać nieporozumienia. Dobra wiadomość jest taka, że większości z nich da się łatwo uniknąć, wystarczy je rozpoznać i wiedzieć, na co zwracać uwagę. W tym artykule przyjrzymy się najczęstszym błędom gramatycznym popełnianym przez uczniów oraz podpowiemy, jak skutecznie je wyeliminować.
Dlaczego popełniamy błędy?
Jednym z najczęstszych powodów przez które popełniamy błędy w języku obcym jest wpływ języka ojczystego. Automatycznie przenosimy struktury z rodzimego języka do języka docelowego co prowadzi do niepoprawnych konstrukcji, Tworząc wypowiedź w języku obcym często próbujemy tłumaczyć zdanie dosłownie, kawałek po kawałku co może okazać się pułapką, często takie zdania brzmią nienaturalnie lub są gramatycznie błędne. Równie istotny jest brak utrwalenia struktur. Nawet jeśli znamy poprawną budowę zdania, to przez brak powtarzalności, nie utrwalamy prawidłowego wzorca. Często pośpiech i stres przyczyniają się do nagromadzenia błędów. Paradoksalnie również strach przed popełnianiem błędów może nas do nich przybliżać, ale więcej na ten temat pisałam tutaj.
Najczęstsze błędy gramatyczne – przykłady i poprawne formy
Poniżej zestawienie powtarzanych błędów gramatycznych, które zaobserwowałam na swoich zajęciach:
Brak użycia Present Perfect
❌ We are friends for 5 years.
✅ We have been friends for 5 years.
To zdanie opisuje czynność, która zaczęła się w przeszłości i trwa nadal (poznaliśmy się pięć lat temu i nadal się przyjaźnimy), dlatego wymagane jest użycie czasu Present Perfect. Czas ten nie ma swojego odpowiednika w języku polskim, dlatego jego użycie nie jest dla nas naturalne.Sprawdź więcej na temat tego czasu w jednym z naszym poprzednich postów.
Nadużywanie form czasu Continuous
❌ Every day I’m reading a book.
✅ Every day I read a book.
W języku polskim nie mamy rozróżnienia pomiędzy “robię coś każdego dnia” a “robię coś teraz”. Po polsku ta forma brzmi tak samo i zauważyłam, że Polacy często mają tendencję do tłumaczenia czasowników w czasie teraźniejszym (robię, gram, rozmawiam) na czas Present Continuous. Jest to poprawne tylko wtedy, gdy mówimy o czynnościach tymczasowych, odbywających się w chwili mówienia. Jednak w przykładzie wyżej chodzi o regularność, więc właściwym wyborem jest Present Simple.
Czasownik “pożyczać”
W angielskim pożyczać możemy na dwa sposoby: lend – pożyczać coś komuś, borrow – pożyczać od kogoś.
✅ Can you lend me your pen for a moment?
✅ Can I borrow your pen for a moment?
W zależności od podmiotu w zdaniu, czyli tego, kto pożycza, odpowiednio dobieramy czasownik. Oba powyższe zdania z zamienionymi czasownikami byłyby błędne.
Indirect questions
❌ I don’t know what is it.
✅ I don’t know what it is.
Różnica na pozór wydaje się niewielka, ale w pierwszym zdaniu zastosowany został szyk zdania pytającego, czyli czasownik przed podmiotem. Prawidłowo wygląda to tak:
- W pytaniu bezpośrednim używamy inwersji (czasownik przed podmiotem): ✅ What is it?
- W zdaniu pośrednim / podrzędnym NIE ma inwersji (szyk jak w zdaniu oznajmującym): ✅ I don’t know what it is.
Pytania pośrednie wprowadzane są za pomocą zwrotów jak: I’d like to know…, I don’t know…, Can you tell me…, I wonder… etc i po nich używany jest szyk zdania twierdzącego.
Jak to wygląda?
✅ What does it look like?
✅ How does it look?
❌ How does it look like?
Ten błąd jest bardzo powszechny nawet wśród zaawansowanych poziomów, polega na niepoprawnym łączeniu how i like. Zapamiętaj tę zasadę:
- look like → używa się z what
- look (bez like) → używa się z how
Wszyscy mają, są, robią…
❌ Everyone have, are, do…
✅ Everyone has, is, does
Słówka typu everyone, anything, nobody łączymy zawsze z trzecią osobą liczby pojedynczej, ponieważ bazują na słowach ‘one’, ‘thing’, ‘body’, które również są w liczbie pojedynczej. Błędne użycie liczby mnogiej wynika z dosłownego tłumaczenia z języka polskiego od słowa ‘wszyscy’.
Daj znać, jak dojedziesz.
To zdanie możemy przetłumaczyć jako:
✅ Let me know once you arrive. / Text me when you get there.
Jednak bardzo często uczniowie na siłę używają w drugiej części czasu przyszłego, co również ma swoje korzenie w języku polskim.
❌ Let me know once you will arrive. / Text me when you will get there.
W angielskim po słówkach once / when / as soon as / after / until używamy czasu teraźniejszego niezależnie od tego, że zdanie odnosi się do przyszłości.
Podsumowanie
Jak widzisz są to błędy, które da się wytłumaczyć i stoją za nimi konkretne reguły. Każdy poprawiony błąd to krok w stronę swobodniejszej i bardziej naturalnej komunikacji. Pamiętaj, że poprawna gramatyka to nie tylko zasady, lecz przede wszystkim narzędzie, które pozwala mówić i pisać pewniej.
